در مقاله قبل تعریفی از تصمیم گیری و انواع آن ارائه شد و در این مقاله قصد داریم به پخته ترین نوع تصمیم گیری بپردازیم. برای اینکه بخواهیم منطقی تصمیم گیری کنیم باید چهارچوب و مراحل آن را بدانیم و بر اساس آن عمل کنیم:

مراحل تصميم گيري منطقي

گام اول : مواجهه با تصمیم و انتخاب :

در هر کجای زندگی مان که با موقعیتی رو به رو می شویم که باید انتخاب کنیم و تصمیم بگیریم، فرایند تصمیم گیری شروع شده. اول از همه سعی می کنیم بر موضوع تمرکز کنیم و دست به جمع آوری اطلاعاتی که به موضوع تصمیم گیری ما مربوط است بزنیم.

گام دوم: پیدا کردن انتخاب های متنوع

در گام دوم بعد از جمع آوری اطلاعات، شروع می کنیم به یادداشت کردن انتخاب هایی که می توانیم داشته باشیم. در اکثر مواقع افراد فکر می کنند فقط یک حق انتخاب دارند. اما اگر کمی بیشتر دقت کنند و جوانب را بسنجند، متوجه می شوند در اکثر مواقع انتخاب های مختلفی هست و باید تصمیم بگیرند کدام را برگزینند. برای اینکه بتوانید دامنه انتخاب های خودتان را بالا ببرید می توانید چند کار ساده انجام دهید.

1-بارش فکری: یعنی با آزاد گذاشتن فکر همه گزینه های احتمالی را در نظر بگیریم، حتی گزینه های که در نگاه اول خنده دار یا به درد نخور باشند. ذهن تان را باز بگذارید و هر چه به ذهن تان می رسد را یادداشت کنید.

2- جستجوی اطلاعات جدید: می توانید مطالعه کنید یا در اینترنت و دیگر منابع که در دسترستان است پرس و جو کنید.

3- راهنمایی و مشورت با دیگران: افراد آگاه و کسانی که در زمینه مورد نظر ما تجربه کافی دارند می تواند گزینه ای مناسبی برای مشورت باشند.

گام سوم: ارزیابی انتخاب ها و پیش بینی پیامدهای هر انتخاب

بعد از اینکه همه گزینه هایی را که می توانید انتخاب کنید با دقت نوشتید، حالا وقت آن است که آن ها را با دقت بررسی کنید. یعنی شروع کنید به چرتکه انداختن و نکات و پیامد های مثبت و منفی هر کدام را با دقت مشخص کنید. مثلا داخل این جای خالی ها را پر کنید که اگر….،آن وقت…..

حالا شما می توانید تا اندازه زیادی پیش بینی کنید هر تصمیم چه چیزی را به دنبال خود می آورد.

گام چهارم: تعهد

در این مرحله که شما حسابی سبک و سنگین کرده اید، می توانید تصمیم بگیرد کدام گرینه را انتخاب کنید و انجام کدام کار بهتر است. بعد از این شما باید نسبت به تصمیم تان احساس تعهد داشته باشید. در این مرحله گاهی احساس شک و دودلی سراغ تان می آید. گاهی هراس از اینکه تصمم درست است یا نه و حتی ترس از اینکه ممکن است اشتباه انتخاب کرده باشم. خیال تان راحت، این موارد تا حدی طبیعی است. برای رها شدن از این احساسات و هیجانات منفی یک بار دیگر به مرحله قبل باز گردید و با دقت حساب کتاب کنید و اگر دیدید همه چیز را درست و سنجیده در نظر گرفته اید، در تصمیم تان مصمم باشد و ادامه بدهید، مگر اینکه دلیلی قوی برای اشتباه بودن تصمیم تان ببینید.

گام پنجم: طرح و نقشه

حالا که از شر تردید ها خلاص شدید، وقت آن رسیده که یک طرح و نقشه دقیق و حساب شده برای اجرای تصمیم تان داشته باشید شما باید چهارچوب کاری را که می خواهید انجام دهید را برای خودتان مشخص کنید. هدف ها را به صورت کاملا واضح تعیین کنید و مشخص کنید چقدر وقت لازم دارید که کارهایتان را جزء جزء کنید و برای تک تک اجزا پیش بینی های لازم را انجام دهیید. حواس تان باشد موقع تدوین برنامه و طرح کلی، مشکلات و موانع احتمالی را هم در نظر بگیرید و برای رفع آنها یک راه حل احتمالی در ذهن داشته باشید.

گام ششم: اجرا

تا اینجای کار نشستیم فکر کردیم و طرح و برنامه ریخیتم، در این مرحله باید مرد عمل باشیم و دست به کار شویم. خیلی از افراد تمام مراحل قبلی را انجام می دهد، اما هنگامی که به مرحله عمل می رسند مدام امروز و فردا می کنند و مدام انجام تصمیم را به تعویق می اندازند. باید مرد عمل باشید و به جای عذر و بهانه آوردن کارتان را انجام دهید. در این مرحله تلاش کنید مدام خودتان و تصمیتان را ارزیابی کنید و هر وقت خوب جلو میروید به خودتان جایزه بدهید.

واژگان کلیدی: انتخاب و تصمیم گیری، مراحل تصميم گيري منطقي، مواجهه با تصمیم و انتخاب ، پیدا کردن انتخاب های متنوع، بارش فکری، جستجوی اطلاعات جدید، راهنمایی و مشورت با دیگران، ارزیابی انتخاب ها و پیش بینی پیامدهای هر انتخاب، تعهد، طرح و نقشه

گردآوری و تألیف: علی محمد میرآقایی- دانشجوی دکتری روانشناسی بالینی

 درمانگر مشکلات فردی (افسردگی، اضطراب، وسواس)

 مهارت های زندگی(اعتماد به نفس، جرآتمندی، تصمیم گیری)

 متخصص آشنا با اصول درمانی نوروفیدبک و نوروتراپ .

انتخاب و تصمیم گیری – قسمت دوم

فرستادن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.