نتایج بسیاری از تحقیقات نشان داده است که رابطه ای مستقیم بین میزان انگیزه افراد و سطح نمراتی که در آزمون کسب می‌‌کنند وجود دارد.

اما سوال مهم اینجاست: چرا انگیزه من از انگیزه همکلاسی ام بالاتر یا پایین تر است؟

آنچه درمورد دانش آموزان و دانشجویان باید گفت، این است که مادامی‌ که آنها نتوانند بین “درس‌هایی که مطالعه می‌‌کنند” و “آینده خود و آنچه در زندگی به دنبال آن هستند”، رابطه ای مستقیم و روشن ایجاد کنند، نخواهند توانست انگیزه بالایی داشته باشند.

همیشه تلاش کرده ام تا برای دانش آموزان ارتباط بین نتیجه یک آزمون تحصیلی ساده را با آینده شغلی و زندگی آنها روشن سازم.

میزان انگیزه ما بستگی دارد به :

1. قدرت مشوق‌هایی که در درون ما هستند و ما را به سمت هدف می‌‌کشانند،

2. انتظار ما از اینکه هر کاری چه پیامد خاصی دارد

3. در حال حاضر چقدر مصرانه می‌‌خواهیم کار به خصوصی را علی رغم وجود گزینه های دیگر برای انجام دادن، و موانع مختلف در راه رسیدن به هدف، انجام دهیم.

اگر فکر می‌کنید انگیزه بالایی برای مطالعه درسهای دانشگاه یا مدرسه ندارید، پیشنهاد می‌کنیم اهدافتان را از قرار داشتن در موقعیتی که هستید به طور جدی مرور کنید. اگر این کار برایتان ساده نیست، از یکی از دوستان یا مشاورین مجرب یا اعضای خانواده خود کمک بگیرید.

با این حال، چند راه برای افزایش انگیزه به شما پیشنهاد می‌کنیم:

1. هدف گذاری درست انجام دهید.

کسی که هدف درونی و شخصی خود از تحصیل را بداند، مشکلی برای مطالعه جغرافیا و فیزیک و … ندارد چرا که ارتباط بین این آزمونها و آینده خود را تشخیص می‌دهد. آینده ای که برای او جذاب است. آینده ای که دوستش دارد. آینده ای که برای آن زندگی می‌کند. اغلب دانشجویان موفق کسانی هستند که کم و بیش می‌دانند در زندگی به دنبال چه چیزی هستند. اهداف خود را تا حدودی برای خود مشخص کرده اند. یک نفر می‌خواهد پزشک شود، دیگری هنرمند، و … . با این کار آنها می‌توانند ارتباط بین درسهایی که مطالعه می‌کنند و اهداف بلندمدت خود را در زندگی پیدا کنند. هدف گذاری درست و دقیق چنان انرژی و نیرویی در شما ایجاد می‌کند که در برابر بسیاری از شکست ها و موانع آسیب ناپذیر می‌شوید و به نوعی، به جایی می رسید که با خود می گویید: “دست از طلب ندارم، تا کام من برآید”. هدف بزرگ خود را دائما در خاطر داشته باشید. می‌توانید این هدف را در قالب یک جمله نوشته و روی دیوار مقابل میز مطالعه تان بیاویزید تا دائما در خاطر شما باشد.

2. از کاری که انجام می‌دهید لذت ببرید.

به دیگرانی که زمانی امتحاناتی که شما امروزه دارید را داشته اند و اکنون در حال تجربه کردن موفقیتهای بزرگتر هستند نگاه کنید. با آنها صحبت کنید و از تجربیاتی که داشتند سوال کنید. ببینید این روزهایی که شما در آن به سر می برید، در گذشته برای آنها چگونه گذشته و چه حسی نسبت به آن دارند. خواهید دید که با چه سرعتی امتحانات شما هم خواهند گذشت.

3. به پیشرفتهای کوچکی که در کارتان دارید توجه کنید و به خودتان جایزه یا پاداش دهید.

برای این کار باید لیستی از چیزهایی را که دوست دارید تهیه کنید. لیستی حداقل شامل بیست مورد. چیزهایی از جمله سینما رفتن با دوستی صمیمی‌، خریدن کتاب رمان مورد علاقه، تماشای فیلمی‌ که دوست دارید و … می‌توانند از گزینه های شما باشند. به این ترتیب طبق یک روال منطقی به خودتان پاداش دهید. به عنوان مثال برای خود تعیین کنید که “در صورتی که در این امتحان نسبت به امتحان قبلی به اندازه دو نمره پیشرفت کنم، آخر هفته فلان فیلم را تماشا خواهم کرد”.

4. موفقیتهای گذشته تان را بخاطر بیاورید . به احساس خوبی فکر کنید که پس از موفقیت در کارتان تجربه کردید. حالا هم می‌توانید چنین تجربه ای داشته باشید.

5. به احساس بدی هم که در صورت شکست در کارتان تجربه خواهید کرد فکر کنید.چه احساسی خواهید داشت؟ این احساس چقدر شما را آزرده خواهد کرد؟

6. در عین حال به احساس ناخوشایندی فکر کنید که ادامه ندادن راه و منصرف شدن از ادامه مسیر به شما تحمیل خواهد کرد.

7. نوعی رقابت با خودتان ایجاد کنید.

رقابتی نه خیلی جدی، بلکه بیشتر محض سرگرمی‌. ببینید در زمینه های مختلف چه رکوردهایی داشته اید. مقدار زمانی که در طول روز مطالعه داشته اید، نمره هایی که در یک درس به خصوص کسب کرده اید، درصدهایتان در آزمونهای آزمایشی کنکور و … را بررسی کنید و هر بار سعی کنید رکورد خودتان را در یکی از زمینه ها بشکنید. انجام این کار را با سایرین پیشنهاد نمی کنیم. چرا که مقایسه خود با دیگران در موارد زیادی به ایجاد اضطرابهای بی مورد منجر می‌شود. همچنین می‌خواهیم این اندیشه درست را نیز مورد تاکید قرار دهیم، که: “شما در رقابت با هیچ کس به جز خودِ دیروزتان نیستید”.

8. ارتباط خود را با دوستان، اعضای خانواده و فامیل، اساتید و مشاورینی که به شما احساس خوب می‌دهند حفظ کنید.

در اطراف ما اغلب هستند کسانی که ما حس خوبی به ایشان داریم و به ما انگیزه می‌دهند. با این افراد در ارتباط باشید و از موفقیتهایشان سوال کنید و درس بگیرید.

9. در زمانهایی که انرژی کافی ندارید مطالعه نکنید.

مطالعه کردن در زمانهایی که از لحاظ جسمی‌ یا روانی بسیار خسته هستید، باعث کاهش علاقه شما به مطالعه می‌شود. این کار به مرور زمان می‌تواند منجر به کاهش انگیزه شما نیز بشود. پس در برنامه ریزی تحصیلی خود که بیشتر در فصل برنامه ریزی با آن آشنا می‌شوید، به میزان انرژی خود در زمانهای مختلف روز توجه کنید.

10. قرار نیست خود را با درس خواندن زندانی کنید.

تحت هر شرایطی هفته ای سه تا چهار ساعت تفریح ویژه از جمله ورزش و بودن با دوستان را در برنامه تان داشته باشید. این کار به بالا بردن انرژی جسمی‌ و روانی شما نیز کمک می‌کند. یک فرد باانرژی قطعا انگیزه بالاتری برای انجام کارهایی که لازم است انجام دهد دارد.

11. درست برنامه ریزی کنید.

در قسمت برنامه ریزی به این امر اشاره خواهد شد اما باید اهمیت برنامه ریزی صحیح را گوشزد کنیم. چرا که برنامه بسیار سخت منجر به شکست در عمل کردن به آن خواهد شد و شکست در عمل کردن به یک برنامه، از انگیزه شما برای فعالیتهای بعدی در آینده کم می‌کند.

12. فهرستی از کارهایی که پس از دوره کنونی مطالعات انجام خواهید داد تهیه کنید.

این کار در بین بسیاری از داوطلبان کنکور رایج است. با نزدیک شدن به کنکور بسیاری از داوطلبان قلم و کاغذ به دست می‌گیرند و خسته از دوران طولانی کنکور و مطالعات طولانی مدت، لیست بلند بالایی از فعالیتهای مورد علاقه خود را برای انجام دادن پس از دوران کنکور تهیه می‌کنند(سفرهای یک روزه، مطالعه کتابهای مورد علاقه، تماشای فیلمهای جدید، ثبت نام در کلاس ورزشی، زبان و … ). اگر کنکوری نیستید، این لیست به فعالیتهایی برمی‌گردد که شما می‌خواهید اختصاصا در تابستان بعد از امتحانات پایان سال انجام دهید. در نوشتن فعالیتهای مورد علاقه خود درنگ نکنید و وسواس به خرج ندهید. به میزان عملی بودن آن نیز زیاد فکر نکنید چرا که ممکن است پس از امتحانات فرصت و امکانات بیشتری برای انجام کارهای فوق العاده داشته باشید. آزادانه هر کاری را که دوست دارید در لیست وارد کنید. پس از پایان امتحانات درباره اینکه کدام کار را انجام دهید تصمیم خواهید گرفت. هنگام مطالعه لیست مورد نظر را در کنار دستتان داشته باشید و وقتی که از مطالعه خسته می شوید لیست را برداشته و نگاهی به آن بیندازید.

13. سلامت جسمی‌ و روانی خود را بالا نگه دارید.

افرادی که تغذیه مناسب ندارند و از خواب با کیفیت نیز محروم هستند، اغلب انرژی کافی برای انجام فعالیتهای روزانه نداشته و از حواسپرتی های زیاد نیز رنج می برند. پس به شما اکیدا توصیه می‌کنیم که کارهایی کوچک برای بالا بردن سطح سلامت روانی و جسمی‌ خود انجام دهید

در قسمت دوم دربارۀ بالابردن سطح سلامت روانی و جسمی بحث می کنیم.

ترجمه و تالیف: صادق فلاح تفتی

روان‌درمانگر، تهسیل‌گر تحصیلی و مربی مهارتهای زندگی

انگیزه و نقش آن در موفقیت تحصیلی – قسمت اول

فرستادن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.