تصویر بدنی

کودکان هر چه زودتر یادبگیرند که برای جسم خود قدر و ارزش قائل باشند، به تصویر قوی تری از خود دست می یابند و بعد ها نیز، در ده- دوازده سالگی، هنگام نوجوانی و در دوره ی بزرگسالی، تصویر قوی تری از خود نشان می دهند.

کودکان، وقتی هنوز خیلی کم سن هستند می فهمند که شکل، اندازه و رنگ بدن آدم ها با یکدیگر متفاوت است. همه ی آدم ها هم قد نیستند. بعضی از بچه ها لاغر هستند اما بعضی دیگر چاق و سنگین. هر بچه ای نژادی دارد و بعضی از بچه ها هم دورگه اند. تمام این تفاوت ها بخشی از میراث ماست و باید آن را گرامی داشت. والدین باید به فرزندان خود بیاموزند که نسبت به گوناگونی های موجود در جامعه پذیرش داشته باشند و به آن افتخار کنند.

عامل وراثت بیش از هر چیز دیگر، شرایط جسمانی کودک را تعیین می کنند. بیشتر بچه ها از اینکه شبیه یکی از افراد خانواده ی خود هستند لذت می برند، به خصوص اگر با آن فرد رابطه ی خوبی داشته باشند و مخصوصاً اگر از یک جنس باشند. احساس تعلق نیازی همگانی است که به فرد معنی و احساس پیوستگی می بخشد.

امروزه کودکان در جامعه ای بزرگ می شوند که از لاغری بتی ساخته شده است. در این جامعه همه را با تصویر خیالی یک اندام ” ایده آل” می سنجند. تصویری که رسانه ها از این شکل ایده آل ارائه می دهند چنان از واقعیت دور است که بیشتر به تصویری علمی- تخیلی نزدیک است. نشریات، اسباب بازی ها، آگهی های تلویزیونی، کتاب ها و شبکه های اجتماعی همگی به بسط این پیام کمک می کنند:”هر چه لاغرتر، بهتر ”

والدین باید خلاف جریان آب شنا کنند تا بتوانند این پیام را که لاغر بودن خوب است، خنثی کنند. والدین باید به بچه ها بیاموزند که تندرستی خوب است. بچه ها باید ببینند که والدین آن ها فرم بدن خود ا قبول دارند و نسبت به اندام دیگران نیز انتقاد نمی کنند. آن ها باید متوجه بشوند که نباید به ختاطر تفاوت ها، سربه سر کسی گذاشت یا او را مسخره کرد.

اگر در سنین 6 تا 12 سالگی عادت های ارزشمندی برای حفظ تندرستی در پرورانده شود و آن ها یاد بگیرند که درست بخورند و به طور مرتب ورزش کنند، بیشتر احساس تندرستی خواهند کرد. این مفهوم باید در ذهن آن ها تقویت شود که کودکان صاحب بدن های خود هستند و این بدن به خود آن ها تعلق دارد، لذا باید از آن مراقبت کنند و نسبت به آن احساس خوبی داشته باشند.

بهترین راه تشویق به بچه ها به داشتن عادات تغذیه ای سالم ، الگویی است که والدین ارائه می دهند. اگر در خانه اغذیه ی سالم نگهداشته شود و والدین نیز در خوردن میانه روی کنند، فرزندان نیز از این الگو پیروی می کنند.

اکثر بچه ها با آغاز سن بلوغ، نسبت به ظاهر خود نارضایتی هایی پیدا می کنند. آن ها نسبت به تغییرات دوران بلوغ احساسات متناقضی دارند و با نگرانی منتظر می شوند تا ببینند چه شکلی از آب در می آیند. بعضی از آن ها خود را پس می کشند، گوشه گیر می شوند و با احساسات و قیافه ی خود کلنجار می روند تغییرات جسمی شان از کنترل آن ها خارج است و فکر می کنند اگر در نهایت به شکل بی نقص و استاندارد جامعه در نیایند، آسمان و زمین به هم می رسد.

هنجارهای دوران بلوغ

بلوغ زمانی است که بدن کودک شروع به تغییر کرده، توانایی تولید مثل پیدا می کند. بلوغ، فرایندی تکاملی است که در تمام انسان ها رخ می دهد. والدین در این دوره متوجه رشد جسمی، تغییر شکل بدن و رشد استقلال عاطفی فرزندان خود می شوند.

والدینی که از سال های نخستین عمر کودکشان تا قبل از بلوغ، زندگی دلپذیری را با او تجربه کرده اند، ممکن است از تغییرات فرزند تازه بالغ خود و از جدایی عاطفی او از آن ها، احساس ناراحتی یا ناامیدی کنند. اما بعضی دیگر از والدین آغاز بلوغ را رویدادی خجسته می بینند چون می توانند در سطحی گسترده تر با فرزندانشان ارتباط برقرار کنند و از این کار لذت ببرند. برخی دیگر از والدین نیر نگران رفتارهای مخاطره آمیز و افت تحصیلی احتمالی فرزندانشان و افزایش فشارهای اجتماعی هستند.

پاره ای از تغییرات دوران بلوغ برای پسرها و دخترها مشابهند و بعضی متفاوت. با توجه به آن که سن آغاز و تکمیل بلوغ در نوجوانان مختلف، متفاوت است، تمامی سنین مطرح شده در اینجا نیز تقریبی است. هر کودکی با سرعت خود پیش می رود و باید به او اطمینان داد که سرعت او سرعتی منطقی است.

آغاز بلوغ در بیشتر دخترها، حدود نه یا یازده سالگی است اما گاه ممکن است این رویداد، بین سنین هشت تا پانزده سالگی آغاز شود. اگر دختری به سن پانزده سالگی رسیده باشد اما هنوز هیچ یک از تغییرات جنسی مربوط به بلوغ را تجربه نکرده باشد، باید به پزشک مراجعه کند. فرآیند کامل رشد بلوغ می تواند از یک سال و نیم تا هشت یا نه سال طول بکشد.

بلوغ در بیشتر پسرها بین یازده و دوازده سالگی آغاز می شود. ضمن آن که در پسرها هم تفاوت زیادی وجود دارد. بلوغ مردانه، گاهی خیلی زود و در نه سالگی و گاهی خیلی دیر و در چهارده سالگی آغاز می شود. تمام تغییرات می تواند در یک دوره ی کوتاه چهار ساله یا در یک دوره ی هشت ساله کامل شود. هر چه آغاز دوره ی بلوغ دیرتر باشد، مدت کامل شدن آن نیز بیشتر می شود. بعضی از پسران تا 18 یا 19 سالگی هم رشد می کنند. اما به هر حال هر دو منتهای این طیف هنجار و طبیعی است. اگر در پسر پانزده ساله ای هیچ یک از نشانه های بلوغ دیده نشود، باید پزشک او را ارزیابی کند.

گرچه زمان بندی تغییرات دوره ی بلوغ در مختلف متفاوت است، ترتیب این تغییرات به خوبی شناخته شده است، البته ابتدا و انتهای تغییرات مختلف با یکدیگر همپوشی دارند.

رعایت چند نکته مفید می تواند در این حوزه ها به شما کمک کند:

• در خانه عادت های تغذیه ای سالم را اجرا کنید.

• کودکان را تشویق کنید به طور مرتب ورزش کنند. فرزندتان می تواند به صورت سازمان یافته در خانه یا در مراکز محلی به ورزش بپردازد.

• می توانید با نشان دادن عکس های خانوادگی گدشته ی خود را با فرزندتان مرور کنید یا در مهمانی های خانوادگی شرکت کنید. احساس تعلق به دایره ی گسترده ی خانواده، احساسی اساسی است.

• سعی کنید با حوصله و دقت به فرزندانتان نشان دهید که تبلیغات مجلات و تلویزیون چقدر غیر واقعی است.

• سعی کنید در تغییرات دوران بلوغ در کنار نوجوانتان باشید و چنانچه نگران دیر یا زود شدن بروز برخی تغییرات است به او اطمینان خاطر دهید که شرایطی طبیعی و خوب دارد.

منبع :

کتاب کلیدهای آموزش و مراقبت از سلامت جنسی در و نوجوانان اثر دکتر کریستال دفریتاس

تهیه و تنظیم: شقایق گرندلر

کارشناس ارشد مشاوره خانواده- مشاور تحصیلی کلینیک کیهان

تربیت جنسی کودکان و نوجوانان بخش سوم : تصویر بدنی و هنجارهای دوران بلوغ

فرستادن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.