صحبت کردن با بچه ها درباره ی جنسیت، برای اغلب والدین کار دشواری است. والدین یا نگران زیاد گفتن هستند یا نگران کم گفتن. بعضی از والدین فکر می کنند که اگر درباره ی مسائل جنسی چیزی به کودکان خود بگویند، افکار جنسی را در ذهن های کوچک آن ها پرورش می دهند و با این کار بچه ها را به تجربه ی جنسی تشویق می کنند. بعضی دیگر نیز فکر می کنند که اگر کودکشان ظاهراً بی علاقه است، لابد هنوز آمادگی لازم را هم ندارد، یا بدتر از آن نیازی به دانستن ندارد.

ولی بچه ها حتماً سوأل دارند، شاید نمی دانند آن را چطور بپرسند یا بی میلی والد خود را به پاسخ گفتن به چنین سؤالاتی احساس می کنند. بنابراین مسئولیت شما این است که حرف بزنید و اجازه ندهید ناراحتی خودتان یا سکوت فرزندانتان مانع باز کردن باب گفت و گو شود.

به یاد داشته باشید که لازم نیست همه ی اطلاعات را یک جا در اختیار او بگذارید. فراگیری آموزش جنسی نیز مانند دروسی چون ریاضی و علوم، باید به تدریج و در طول زمان صورت گیرد.

پیدا کردن لحظه های مناسب آموزش

لحظه های مناسب آموزش، موقعیت هایی هستند که در طی زندگی روزمره ی ما رخ می دهند و به صورت فتح بابی برای گفت و گوی بیشتر درباره ی موضوع جنسیت عمل می کنند. شما می توانید هر یک از موقعیت های زیر را به یک موقعیت مناسب برای آموزش تبدیل کنید:

• یکی از بستگان شما حامله است.

• دیداری از باغ وحش دارید که شامل مشاهده ی رفتار جنسی حیوانات یا توضیح درباره ی چرخه ی حیاتی آن هاست.

• زاییدن یک حیوان خانگی.

• وقتی کودک شما به بدن های برهنه یا نیمه برهنه ی دیگران در خانه یا در استخر زل زده است.

• وقتی دختر یا پسرتان سعی می کند کسی را که برهنه است نگاه کند.

اگر کودک به موضوع علاقه ای نداشت و احساس کردید با بی حوصلگی به توضیحات شما گوش می دهد، به احساس او احترام بگذارید اما حتماً به او بفهمانید که در آینده از سؤلات او استقبال خواهید کرد.

نیاز به دانستن

در هر سنی کودکان باید سطح مشخصی از اطلاعات را داشته باشند و با بزرگتر شدن آن ها باید اطلاعات بیشتری به دانش پایه ی آن ها افزوده شود. برای مثال انتظار می رود کودک تا سن 5 سالگی نام صحیح اعضای بدن را بداند، یا مثلاً تفاوت بین سری و خصوصی را بداند.

کودکان برای گرفتن پاسخ های پرسش هایشان باید بدانند که والدین یا فرد بزرگسال قابل اعتماد دیگری در کنار آن هاست تا بدون مسخره کردن، خجالت دادن یا فاش کردن مسائل خصوصی آن ها، به پرسش های آنان پاسخ بگوید. والدین باید با توجه به مرحله ی رشد کودک به پرسش های او پاسخ بدهند. هر چه سن کودک کمتر باشد، باید به او پاسخ هایی عینی تر و با لحنی جدی داد.

برخی پرسش های متداول کودکان از این قبیل اند که ما پاسخ ها را در دو گروه سنی برای شما می آوریم:

• من از کجا آمده ام؟

پاسخ برای کودکان 2-4 ساله: تو در شکم مامان به وجود آمدی و تا زمان به دنیا آمدن، آن جا در امنیت و آرامش رشد کردی

پاسخ برای کودکان4-6 ساله: تو را لک لک با خود نیاورد، این فقط یک داستان است. مثل همه ی بچه ها تو هم از سلول اسپرم بابا و تخمک مامان به وجود آمدی، بنابراین تو شخصی مهم و ترکیبی دوست داشتنی از مامان و بابا هستی.

• آیا کودک درون تو رشد می کند؟

پاسخ برای کودکان 2-4ساله: کوچولوی تو در شکم مادر برای خودش لانه ای دارد که خیلی راحت، گرم و تاریک است و او آنجا با خوشحالی و امنیت زندگی می کند.

پاسخ برای کودکان4-6 ساله: کوچولوی تو در کیسه ی مخصوصی رشد می کند که به آن رحم می گویند. رحم داخل شکم مامان است و بچه از رحم بیرون نمی افتد. کوچولوی تو آنجا خیلی خوشحال است، لگد می زند، انگشت شستش را می مکد، چشم هایش را باز و بسته می کند یا به صداهای شکم مادرش گوش می دهد. گاهی هم استراحت می کند.

• کودک چگونه به دنیا می آید؟

پاسخ برای کودکان 2-4ساله: پس از مدتی کوچولوی تو آن قدر بزرگ می شود که دیگر در شکم مامان جا نمی گیرد. برای همین باید به دنیا بیاید. من آن موقع هم تو را دوست خواهم داشت.

پاسخ برای کودکان4-6 ساله: کوچولوی تو وقتی به غذایی بیشتر از آنچه که می تواند از مامان بگیرد نیاز پیدا می کند و آن قدر بزرگ می شود که توی شکم مامان جا نگیرد، آماده ی به دنیا آمدن می شود. برای اینکه کودک سالم به دنیا بیاید، بابا مرا به بیمارستان می برد. مامان بزرگ از تو مراقبت خواهد کرد و فردا بابا تو را به دیدن من می آورد. بعد از چند روز همه ی ما به همراه کوچولوی تو در خانه خواهیم بود. من همیشه تو را دوست خواهم داشت.

رعایت چند نکته در پاسخ دادن به پرسش های کودکان می تواند به شما کمک کند

• ترس والدین از اینکه ارائه اطلاعات به فرزندانشان موجب علاقه آن ها به تجربه ی جنسی شود بی مورد است.

• یکی از کلیدهای آموزش جنسی موفق این است که به خاطر داشته باشید روند آموزشی فرزندانتان تدریجی است و نباید همه ی جزئیات را یک جا در اختیار او قرار دهید.

• پیش از دادن هر گونه پاسخی به فرزندانتان با تکرار مجدد سؤال کودک به زبان دیگری اطمینان حاصل کنید که به درستی پرسش او را فهمیده اید. می توانید از منشأ کنجکاوی کودکتان نیز سؤال کنید.

• دنیای یک کودک خردسال کاملاً معطوف به خود اوست و یک پاسخ ساده کنجکاوی او را ارضاء می کند.

منبع:

کتاب کلیدهای آموزش و مراقبت از سلامت جنسی در کودکان و نوجوانان اثر دکتر کریستال دفریتاس

کتاب پرسش های کودکانه و پاسخ های آن ها اثر دکتر میریام استاپرد

تهیه و تنظیم: شقایق گرندلر

کارشناس ارشد مشاوره خانواده- مشاور تحصیلی کلینیک کیهان

تربیت جنسی کودکان و نوجوانان قسمت دوم :گفت و گو درباره ی جنسیت

فرستادن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.