پرهیز از بحث و جدل

در دوره ی نوجوانی اهداف مشترک بسیاری بین والدین و نوجوان وجود دارد. نوجوان دوست دارد آزادتر و مسئول تر باشد و بزرگتر ها نیز همین را می خواهند. علی رغم وجود همانندی ها و همخوانی های بسیار تضاد و کشمکش زیادی بین والدین و نوجوان به وجود می آید. مهمترین علت این تضاد ها ناکام شدن و سپس پیش گرفتن آسانترین راه برای از بین بردن ناکامی است. را ه هایی از قبیل داد و فریاد بر سر نوجوان، تنبیه و پرخاشگری نمی تواند به پیامدهای مطلوبی منجر شود.

به یاد داشته باشید که بحث و جدل همواره نتیجه ی معینی دارد: هر دو طرف بازنده اند. چرا که حتی اگر در بحث و جدل برنده شوید،در ایجاد ارتباط و رابطه بازنده می شوید. اگر بحث و گفتگو به صورت عادت در بیاید، نوجوان نمی تواند از این میدان بیرون برود بلکه اشتیاق پیدا می کند زورآزمایی کند و یگانه راه برای ورزیده شدن در پهنه ی بحث و گفتگو، تمرین هر چه بیشتر است. به این ترتیب مهار کارها از دست می رود.

یادگیری گوش دادن

نوجوان حرف های بسیاری دارد که دوست دارد که دلش می خواهد برای کسی بگوید، بهتر است این شنونده والدین او باشند. هر چند بیشتر چیزهایی که می گوید نادرست است اما پدر و مادر باید شنونده ی این گفته ها باشند و ابهام ها را از بین ببرند، بخش های درست فکرهایشان را تأیید کرده و اندیشه های آشفته و نادرست را با واقعیت ها هماهنگ بسازند.

گوش دادن همدلانه همان گوش دادن عادی است اما نه از چشم انداز جهان بینی و دیدگاه خویشتن، بلکه از نگاه و جهان بینی نوجوان یعنی سعی کنیم وارد دنیای احساسات و افکار نوجوان شویم و با او ارتباط همدلانه برقرار کنیم.

جسارت و استواری

اینکه نوجوان همواره اهل همکاری و هماهنگی باشد، چیزی شگفت آور و نشدنی است. چه بسیار که بزرگتر ها مجبور می شوند با نوجوان به روشی محکم و استوار رو به رو شوند. تعریف ما از جسارت البته جنگ و جدال نیست، بلکه پنهان نکردن، روراست بودن و روی هم رفته (بزرگسال) بودن و ( با آرامش و متانت حرف دل خود را گفتن) است. معنای چنین چیزی این است که باید بتوان طوری مطلب را آشکار و روشن ( و گاه با اقتدار و صلابت) به زبان آورد که شنونده دریابد باید ضوابطی را رعایت کند.

یعنی آشکارا گفته شود کدام رفتارها سراسر ناپذیرفتنی است و کدام رفتارها با بردباری رو به رو می شوند. سعی کنید همواره از رفتار فرد صحبت کنید نه خود او. در مذاکره شخص را هدف نگیرید چرا که تأثیر و نتیجه ی مطلوبی ندارد. همچنین سعی کنید در صحبت با نوجوانان علت درخواست های خود را نیز بیان کنید.

زیر بنای کنار آمدن با تفاوت های موجود بین نوجوان و والدین این است که زمینه های همسان و هماهنگ میان مردم بیشتر از ناهمسانی هاست و همه می توانند برای دست یافتن به این گونه خواسته های همسان، خلاقیت نشان دهند و انعطاف پذیر باشند.

استعاره ی سپرده بانکی عاطفی

استفن کووی معتقد است هر عضو خانواده با اعضای دیگر، سپرده ی عاطفی مشترکی دارد. هر اندازه هر عضو به حساب های مشترک، مهر و محبت و رفتارهای مثبت بریزد، در آن صورت جای خالی برداشت های ناگزیر ناشی از رفتارهای نادرست که گهگاه پیش می آید را به سادگی می توان پر کرد.

هر گاه چنین زمینه سازی هایی صورت گرفته باشد، دیگر جای کمتری برای هیجان ها و احساس های ناخوش می ماند. اگر حال و هوای ارتباط ها مثبت و حمایت گر باشد، تلخی ها و نارسایی های گذرا آسیب دامنه دار یا دنباله داری نخواهد داشت.

ریشه یابی رفتار نادرست نوجوانان

مهمترین مسئله در مدیریت رفتارهای غلط آن است که منشأ بروز آن را پیدا کنیم و سپس در پی جلوگیری از آن برآییم.

کژ رفتاری بیشتر به دلیل نداستن رفتار شایسته ی جایگزین است. مردم همواره دست به رفتاری می زنند که آن را شایسته ترین رفتار می پندارند. هر گاه رفتار مثبت و شایسته برای شخص ناشناخته باشد، ناچار چیزی به جز نمونه ها و الگوهای ویرانگر و منفی در دسترس نخواهد داشت.شرایط پیچیده ی جسمانی نوجوان طوری است که یاد نگرفته در روابط آشفته چه راه و روشی را در پیش بگیرد.

وقتی نوجوان برانگیخته است آسان ترین کار خشم متقابل است. بسیار آسان می توان در برابر عدم همکاری نوجوان، با تحکم و پرخاش به کارها سروسامان داد. در برابر غرولندهای پایان ناپذیر نوجوان، آسان ترین کار تسلیم شدن به او و پذیرفتن خواسته های او است، به این ترتیب می توان از منفی نگری ها، گلایه ها و مجادله های او رهایی یافت. اما این روش نیز سازنده نیست و مشکلات را حل نمی کند. بدتر از همه اینکه پشتوانه ای می شود برای تکرار و حتی افزایش کژرفتاری ها.

گام های صحیح ایستادگی در برابر کژرفتاری به این ترتیب است:

1- شناسایی رفتار هدف

2- تلاش بدون پرخاشگری برای دست یافتن به روش دور ساختن نوجوان از کژرفتاری، و هدایت او به سوی وضعیت مثبت و پربار. در این گام استفاده از گوش دادن همدلانه بسیار مفید است.

3- کمک به نوجوان جهت از میان برداشتن مشکلی است که کژ رفتاری هایش را به وجود آورده، یا کمک به او برای پیدا کردن راه حل هایی که خودش بپسندد.

توصیه می شود در ارتباط با نوجوانان خود به موارد زیر توجه کنید

• نهایت تلاش خود را بکنید تا از هر گونه بحث و جدلی بپرهیزید، حتی خشنودی حاصل از پیروز شدن و محق بودن نباید شما را وسوسه کند.

• در هنگام برخورد قاطعانه با نوجوان علاوه بر توضیح دلایلتان با زمینه چینی فرصتی برای تفکر بیشتر در اختیار نوجوان قرار دهید. مثلاً: ” می دانم که امکان دارد نظر دیگری داشته باشی، اما دلم می خواهد در این باره هم فکر کنی”

• گوش دادن همدلانه ی شما موجب احساس پذیرش و دوست داشته شدن در نوجوانتان می شود، سعی کنید بیشتر گوش دهید و کمتر نصیحت کنید.

• سعی کنید با مهر و محبت کافی، از تأثیر منفی رفتارهای ناخواسته ی خود در برخی شرایط، پیش گیری کنید.

منبع:

کتاب راهنمای رفتار با نوجوان اثر مایکل پاپ ورث

تهیه و تنظیم: شقایق گرندلر

کارشناس ارشد مشاوره خانواده- مشاور تحصیلی کلینیک کیهان

نوجوانی چیست و با نوجوان خود چگونه رفتار کنیم قسمت سوم: مهارت های ارتباطی

فرستادن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.