تربیت و پرورش فرزند یکی از مهم ترین وظایف هر پدر و مادری است. والدین، مهم ترین و تأثیرگذارترین افراد در زندگی کودکان هستند، اولین و بهترین مربیانی که عزت نفس کودکشان را می سازند. عزت نفس والدین، الگوی مناسب شکل گیری عزت نفس در فرزندان است. عزت نفس کودک به عواملی از قبیل چگونگی ارتباط والدین با کودک، چگونگی توجه والدین به نیازهای کودک، و چگونگی رفتار والدین با کودک بستگی دارد که در ادامه به تفکیک به هریک از آن ها پرداخته می شود اما پیش از آن باید به مفهوم عزت نفس بپردازیم. عزت نفس چیست؟

عزت نفس به معنای برخورداری از احساس خوب در مورد خود است که هر فردی برای خوب عمل کردن به آن نیاز دارد. میزان عزت نفس به تجارب شخصی و پیشینه افراد بستگی دارد، پرورش سالم آن از بدو تولد شروع می شود و به عنوان یک متغیر پیش رونده در طول زندگی ادامه پیدا می کند.

سؤالی که اغلب والدین مطرح می کنند این است که چگونه می توانیم کودکی با عزت نفس بالا تربیت کنیم؟

متخصصان معتقدند که در وهله اول، کودک عزت نفس خودش را در ارتباط با دیگران و از طریق ارزیابی نظر اطرافیان نسبت به خود به دست می آورد. نحوة رفتار والدین و اطرافیان با کودک نشان دهندة چگونگی تفکر و احساس آنان نسبت به اوست.

* نقش و اهمیت عزت نفس در زندگی کودک چقدر است؟

عزت نفس فرزند شما محوری است که کل زندگیش حول آن خواهد چرخید. چگونگی احساس کودک در مورد خود، بر چگونگی یادگیری، احساس، تفکر، کار، بازی، ارتباطش با دیگران و در حقیقت بر هر عملی که انجام می دهد تأثير مي گذارد. عزت نفس پایه و اساس شادمانی و موفقیت است و همه ابعاد زندگی فرد مانند سلامت جسمانی، ثبات عاطفی، پیشرفت تحصیلی، کیفیت روابط خویشاوندی، انتخاب همسر، برآورده کردن هدف ها، معلومات و فضائل شغلی را تحت تأثیر قرار می دهد.

* کودکان با عزت نفس پایین

هر اندازه والدين و اطرافيان كودك، به او ارزش، احترام و توجه بیشتری نشان دهند به همان اندازه علاقه و اطمينان او نسبت به خودش افزايش پیدا می کند. اگر کودک در مدرسه عملکرد ضعیفی دارد، به دنبال جلب توجه دائمی است، بی تربیت و قلدر است، اغلب وقت ها پرخاشگر است، دائماً بدرفتاری می کند یا دیگران دوستش ندارند، معمولاً به این علت است که احساس می کند بی ارزش است، دیده نمی شود، و مورد محبت و قابل دوست داشتن نیست، و به طور کلی به این علت است که خودش را قبول ندارد. در این شرایط ممکن است احساس ناتوانی و بی لیاقتی کند، احساس کند به اندازه کافی خوب و باهوش نیست و بنابراین طبیعی است که ناامید می شود.

پس اگر فرزندتان …

– پیوسته و مدام بدرفتاری می کند

– به خواسته های شما توجهی ندارد

– خودش و دیگران را کوچک می کند

– در دوست یابی و حفظ آن مشکل دارد

– به آسانی تحت تأثیر همسالانش قرار می گیرد

– پیوسته در پی جلب توجه است

– برای اشتباهات و شکست ها، خود و دیگران را سرزنش می کند

– خجالتی، ضعیف و ناتوان عمل می کند

– از شکست می ترسد

– میزان خطر کردن در او صفر یا ناچیز است

– مسئولیت کمی می پذیرد یا اصلاً مسئولیت نمی پذیرد

و خیلی چیزهای دیگه ….

احتمالاً عزت نفس پایینی دارد.

متأسفانه عزت نفس پایین کودک را در چرخه معیوبی زندانی می کند و به صورت یک دور باطل ادامه پیدا می کند. عدم پیشرفت و عملکرد ضعیفی که در اثر کمبود عزت نفس در کودک وجود دارد، عزت نفسش را روز به روز بیشتر از قبل کاهش می دهد. خوشبختانه خبر خوب متخصصان و روانشناسان این است که عزت نفس همیشه می تواند بهبود یابد و برای بهبود آن هیچ زمانی خیلی زود یا خیلی دیر نیست.

* کودکان با عزت نفس بالا

کودکانی که عزت نفس بالایی دارند آسان تر یاد می گیرند، بهتر رفتار می کنند، با دیگران به طور مؤثرتری ارتباط برقرار می کنند ، خوشحال تر هستند. احساس توانمندی می کنند و از تجارب و ارتباطات جدید لذت می برند.

متخصصان معتقدند بچه هایی که عزت نفس بالایی دارند:

– امنیت جسمانی، عاطفی و ذهنی بیشتری دارند

– بیشتر مورد پذیرش دیگران قرار می گیرند و با دیگران بهتر ارتباط برقرار می کنند

– برای خودشان به عنوان فردی استثنایی و خاص ارزش قائلند

– شایستگی و قدرت رویارویی با مشکلات را دارند

– لایق و مهم هستند

– جسور و قدرتمندند

– هدفمند هستند

– و دوست داشتنی هستند

با توجه به مواردی که عنوان شد، عزت نفس برای رشد و پیشرفت کودک بسیار مهم است. در مقالات بعدی در مورد کانال های پرورش عزت نفس در کودکان صحبت خواهیم کرد.

تهیه کننده : نسرین اسماعیلیان – روان درمانگر کودک و نوجوان

پرورش عزت نفس در كودكان

فرستادن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.