هر فردی صرف نظر از سنش انتظار دارد در مقابل کار خوبی که انجام می‌دهد، مورد تشویق قرار گیرد. این موضوع در مورد کودکان نیز با شدت بیشتری دیده می‌شود. بطوریکه تشویق می‌تواند به عنوان یک ابزار مهم تربیتی در اختیار والدین قرار گیرد.

تشویق کودکان در تغییر رفتار آن‌ها نقش بسیار مهمی دارد. بنابراین با پاداش دادن به رفتارهای قابل قبول کودک می‌توانیم باعث تقویت و تثبیت و یادگیری رفتار مطلوب در او شویم.

چگونه کودکان را مورد تشویق قرار دهیم؟

  • برای تشویق کودکان می‌توانید از روش‌های مختلف پاداش دادن استفاده کنید
  • برای آموزش مهارت‌های جدید، کودکان را باید تشویق کرد.

پاداش‌های کلامی

در سنین خردسالی می‌توان از پاداش‌های کلامی بهترین استفاده را برد. یعنی در زمانی که کودک رفتار مطلوبی را انجام می‌دهد با کلام محبت‌آمیز و نیکو او را مورد تشویق قرار دهید. مثال: به به، آفرین متشکرم و … اگر پاداش‌های کلامی با توصیف کردن رفتار خوب کودک همراه باشند، نتیجه خیلی بهتری خواهند داشت. چرا که کودک کاملاً متوجه کار درستی که انجام داده است می‌شود. مثلاً زمانی که کودک بعد از ورود به خانه کفش‌هایش را در جای مخصوص کفش گذاشت به او بگوییم، از این که کفش‌هایت را سر جایش گذاشتی، متشکرم.

سعی کنید در زمان گفتن جملات تشویقی این جملات را با احساس و هیجان بیان کنید. یعنی طرز بیان شما شاد و پر انرژی باشد

نکته: توجه داشته باشید که این نوع پاداش‌ها با باج خواهی متفاوت است، چرا که این پاداش‌ها در مقابل انجام کار درست و افزایش انگیزه داده می‌شود در حالیکه باج یا قبل از انجام رفتار داده می‌شود و یا در مقابل انجام کار غلط و نادرست پرداخت می‌شود.

پاداش‌های غیرکلامی

پاداش‌های غیر کلامی شامل پاداش‌هایی هستند که از کلام استفاده نمی‌گردد و با رفتارهایی ساده مثل با دست پشت کودک زدن، دست روی شانه او گذاشتن یا چشمک زدن مشخص می‌شود. مثال: زمانیکه فرزندتان در جمع دوستانش هست و می‌خواهید او را به دلیل رفتار مناسبی که انجام داده تشویق کنید می‌توانید با چشمک زدن این کار راانجام دهید

دو نکته در تشویق:

1) تشویق باید بلافاصله بعد از انجام رفتار خوب صورت گیرد.

2) تشویق در شروع یک رفتار خوب مثلاً به موقع خوابیدن به صورت مکرر و برای ایجاد انگیزه بیشتر انجام می‌شود و برای جلوگیری از وابسته شدن کودک به این پاداش‌ها وقتی رفتار ثبات پیدا کرد به تدریج این تشویق‌ها را کم کرده و گاهی ارائه شوند.

چگونه در مورد فعالیت تشویقی تصمیم بگیریم؟

  • سعی کنیم فعالیت‌ها و علایق کودک را به خاطر بسپاریم . مثلا: خرید یک شی، یا بردن به پارک و …
  • از خود کودک سؤال کنیم که دوست دارد برای او چه جایزه‌ای در نظر گرفته شود.
  • چند فعالیت را در نظر بگیریم و از کودک بخواهیم یکی را انتخاب کند. این موارد می‌تواند به شما کمک کند تا در زمان تشویق کودک، تصمیم گیری در مورد انتخاب نوع آن راحت‌تر و سریع‌تر باشد.

اصول مهم در پاداش دادن:

  • پاداش باید بلافاصله پس از رفتار مطلوب باشد. بطوریکه همان لحظه که کودک رفتار مناسب را انجام داد،‌ بلافاصله با پاداش‌های کلامی و بسته به نوع رفتار با انواع دیگر پاداش‌ها او را مورد تشویق قرار دهیم.
  • پاداش باید در شروع رفتار مطلوب توسط کودک داده شود و برای تکرار رفتار مناسب تا زمانی که رفتار مطلوب ثابت شود باید تشویق کودک ادامه یابد.
  • فقط به رفتارهای مطلوبی که می‌خواهیم ادامه پیدا کند پاداش دهیم.
  • در تشویق کلامی بهتر است تشویق با توصیف آن رفتار همراه باشد . مانند: از اینکه زیبا می‌نویسی خیلی خوشحالم.
  • زمانی که می‌خواهیم کودک یک رفتار جدید را شروع کند، استفاده از پاداش کاربرد زیادی داشته و باعث تقویت یادگیری رفتار می‌شود.

واژگان کلیدی: کودک، تشویق کردن، پاداش کلامی، پاداش غیرکلامی

منبع: مهارتهای فرزند پروری / تالیف و تدوین فاطمه زارع، طاهره صادقیه، اعظم عربی

تهیه و تنظیم: مرضیه اسماعیلیان (کارشناس ارشد روانشناسی بالینی کودک و نوجوان)

 

 

مهارت‌های فرزندپروری – بخش دوم: روش‌های تشویق کودک (پاداش دادن)
دسته بندی شده در:            

فرستادن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.