آن‌چه پدر و مادرها باید بدانند:

والدین عزیز بسیاری از ما در مسیر تربیت فرزندمان دچار اشتباه می‌شویم و ممکن است به کودکانمان صدمات جسمی و روانی جبران ناپذیری بزنیم. پس اگر روش تربیتی شما تاکنون مؤثر نبوده است، اگر فرزند شما رفتارهای نامطلوبی دارد که قادر به کنترل آن نیستید، اگر روابط خانوادگی شما به گونه‌ای است که رنجتان می‌دهد و اگر از والد بودنتان احساس رضایت ندارید و لذت نمی‌برید، چند لحظه توقف کنید. روی افکاری که از ذهنتان می‌گذرد تمرکز کنید.

معمولاً به خودتان چه می‌گویید؟

  • من پدر یا مادر شایسته‌ای نیستم. چون نتوانستم فرزندم را خوب تربیت کنم.
  • فرزندم عمداً طوری رفتار می‌کند که من جلوی دوستان و فامیل شرمنده شوم.
  • کودک من آینده خوبی نخواهد داشت چون نمی‌تواند رفتار مناسبی داشته باشد.
  • بی‌خیال! شاید بزرگ بشه بهتر بشه.
  • بچه من درست شدنی نیست. و …

اکنون سعی کنید گفتگوی زیر را جایگزین افکار خود سازید:

  • برای تربیت فرزندم تلاش‌های زیادی کردم و در موارد بسیاری موفق بودم. می‌توانم باز هم تلاش کنم و موفقیت‌های بیشتری کسب کنم و راه‌های بهتری برای تربیت فرزندم بیابم. من پدر و مادر شایسته‌ای هستم
  • بسیاری از کودکان مشکلات رفتاری دارند، به ویژه در سنین پایین‌تر نمی‌توانند کنترل مناسبی بر رفتارشان داشته باشند. اما به هر حال عمدی در کار نیست. باید به کودکم آموزش بدهم که چگونه رفتار کند. رفتار مطلوب را با او تمرین کنم و هر بار که رفتار مطلوب را انجام داد، او را تشویق کنم.
  • علت مشکل رفتاری کودک من هر چه باشد، من می‌توانم نقش مؤثری در تغییر رفتار او داشته باشم. اگر به موقع عمل کنم، مشکلات رفتاری کودکم آسان‌تر برطرف می‌شود و در آینده تداوم نخواهد داشت. من و فرزندم می‌توانیم آینده بهتری بسازیم.
  • فقط با بزرگ شدن کودکان، مشکلات رفتاری آن‌ها حل نخواهد شد. اگر می‌خواهم کودکم رفتار مناسبی داشته باشد و مهارت‌های لازم برای برقراری ارتباط با دیگران را یاد بگیرد، باید از همین کودکی به او آموزش دهم. هیچ کودکی به خودی خود یک بزرگسال موفق نخواهد شد، بلکه باید مثل یک باغبان در هر زمان از او مراقبت کنم ، حمایتش کنم دوستش بدارم ودر صورت لزم به او آموزش دهم.
  • همیشه راهی برای بهتر شدن هست، همیشه امیدی برای بهتر شدن رفتار کودک هست.
  • می‌توانم در تربیت فرزندم مؤثر باشم و نقش مثبتی داشته باشم. هر وقت شروع کنم دیر نیست، ولی هرچه زودتر شروع کنم بهتر است.
  • من فرزندم را بی هیچ قید و شرطی و در همه حال دوست دارم. اگرچه برخی از رفتارهای نامطلوب فرزندم گاهی مرا آزار می‌دهد، ولی می‌دانم که او فرزند خوبی است. فقط باید به او یاد بدهم ک چگونه رفتار کند.

مهارت توجه کردن

توجه کردن یک مهارت مهم و کلیدی در تربیت کودک است و لازم است که والدین روش صحیح توجه کردن به کودک را یاد بگیرند. اگر بتوان این مهارت را به خوبی در مورد کودکان بکار گرفت، باعث افزایش اعتمادبه نفس و احساس کفایت در آن‌ها می‌شود. اکثر ما فکر می‌کنیم که توجه لازم را به کودکانمان داریم، اما بارها از فرزندمان شنیده‌ایم که شما هیچ توجهی به من ندارید و از این بابت از ما گله‌مند هستند. معمولاً شنیدن این حرف ما را نگران و متعجب می‌سازد، بنابراین روشی که بکار برده‌ایم نتوانسته است علاقه و توجه ما را به کودک انتقال دهد.

منظور از توجه کردن در اینجا یعنی توصیف رفتارهای مناسب کودک و در بعضی مواقع تقلید یا تکرار آن‌چه که کودک انجام می‌دهد، است.

با توجه کردن مناسب، پدر و مادر موافقت خود را با رفتار مثبتی که کودکشان انجام داده نشان می‌دهند و کودک متوجه می‌شود که والدینش رفتار او را تأیید کرده و قبول دارند.

نتایجی که از توجه مناسب بدست می‌آید عبارت است از:

توجه مناسب و به موقع به رفتارهای مثبت و مطلوب کودک باعث افزایش رفتارهای مثبت او می‌شود.

توجه کردن، اگر به درستی انجام گیرد، باعث ایحاد یک رابطه مثبت بین والدین و کودکان می‌شود.

در زمان بکارگیری مهارت توجه کردن چه اقداماتی باید انجام شود؟

1) دقیقاً رفتاری را که کودک در حال انجام آن می‌باشد را بازگو کنید و نشان دهید که حواستان به او هست و درکش می‌کنید.پس هرگاه یک موقعیت مناسبی به وحود آمد در کنار کودک قرار بگیرید و با حوصله و دقت به رفتارش توجه کنید. از آنجا که توجه کردن به رفتار کودک بسیار شبیه به گزارش مجریان مسابقات ورزشی می‌باشدکه صحنه وقایع را توضیح می‌دهند، شما نیز پس از قرار گرفتن در کنار کودکتان که در حال بازی است دقیقاً‌رفتار او را نگاه کنید و فقط رفتارهای او را عیناً بازگو کنید. مثلاً زمانی که کودک در حال بازی با مکعب‌هایش است، کنارش بنشینید و بگویید، تو داری با مکعب‌های سفید و زرد یک خونه بزرگ درست می‌کنی. حالا پنجره‌اش را گذاشتی، الان می‌خواهی… یا مثلاً تو داری یک توپ قشنگ می‌کشی،‌ الان یک پسر کشیدی و …

پس دانستیم که توجه کردن به رفتار کودک صرفاً نگاه کردن یا گفتن اینکه حواسم به تو هست نمی‌باشد بلکه باید با آرامش به دور از عجله و شتاب در کنار او قرار گرفت و به روش بالا رفتار او را بازگو کرد.

2) یک روش دیگر برای توجه کردن، تقلید کارهای کودک است. می‌توان در هنگام توجه کردن کنار کودک نشست و کارهای او را عیناً تقلید کرد. مثلاً کشیدن یک نقاشی یا ساختن یک مجسمه با خمیر بازی. به یاد داشته باشید که باید به طور مداوم و همیشگی از این روش استفاده کرد. بکارگیری گاه به گاه و در فواصل طولانی باعث بی اثر شدن این روش می‌گردد. توجه کردن باعث می‌شود که به کودک بفهمانیم او را درک می‌کنیم و به او بازخورد مثبت می‌دهیم. از سوال پرسیدن و دستور دادن در حین توجه کردن خودداری کنید.

واژگان کلیدی: کودک، مهارت‌های فرزندپروری، مهارت توجه کردن،

منبع: مهار تهای فرزند پروری /تالیف و تدوین فاطمه زارع، طاهره صادقیه، اعظم عربی         تهیه و تنظیم: مرضیه اسماعیلیان

مهارت‌های فرزندپروری – قسمت اول : مهارت توجه کردن به کودک

فرستادن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.