اثرات بدرفتاری والدین بر کودکان
همه ی کودکان شبیه یکدیگر نیستند اما تمامی آنان در دوران نوزادی نیاز دارند که والدینشان آن‌ها را در آغوش بگیرند، نوازش کنند، با آن‌ها صحبت کنند، برایشان لبخند بزنند و آواز بخوانند. کودکانی‌ که تمامی این معادلات را به موقع تجربه نمی‌کنند ممکن است بعدها در طول زندگی‌شان دچار مشکلات عاطفی شوند. کودکانی که توسط مادرها و پدرهای مهربان تربیت می‌شوند، رشد اجتماعی خوبی دارند و توانایی‌شان برای دلسوزی و همدردی با دیگران بسیار زیاد است. اگر این پدرها و مادرها از مهربانی و محبت به عنوان عنصر تقویت کننده رفتار مطلوب کودکشان استفاده کنند راستگویی و صداقت کودکشان افزایش می‌یابد. نامهربانی و بی‌عاطفه بودن مادر و پدر در اوایل دوران کودکی موجب مشکلات رفتاری کودک در سال‌های بعدی زندگی‌اش می‌شود. شکست مادر و پدر در ابراز عشق و محبت می‌تواند منجر به عزت‌نفس پایین و رفتارهای ضد اجتماعی، پیشرفت کم تحصیلی و آسیب به سلامت جسمانی کودک شود.

اثرات بی‌توجهی و ناسزا گفتن والدین بر کودکان
نوع و شیوه تربیتی که پدر و مادر اجرا می‌کنند بهترین دلیل برای تربیت صحیح یا غلط کودکان می‌باشد. به طور مثال بدرفتاری کردن و بی‌توجهی کردن و حتی ناسزا گفتن می‌تواند در طی یک مدت زمان طولانی اثرات بسیار بدی بر اخلاقیات و رفتار کودک داشته باشند، چون کودکانی که نسبت به آن‌ها توجه زیادی نشود در زندگی احساس کوچکی و حقارت زیادی می‌کنند و نسبت به دیگران بدگمان می‌گردند. در نتیجه، ممکن است سبک زندگی آنان بیشتر بر پایه‌ی انتقام‌جویی و بیزاری از موفقیت دیگران باشد. کودکانی‌ که مورد بی‌توجهی قرار می‌گیرند و به آنان ناسزا گفته می‌شود به احتمال بسیار زیاد در دلبستگی و عشق دچار مشکل می‌شوند و عزت‌نفس پایینی خواهند داشت. همچنین وابستگی زیادی به دیگران پیدا می‌کنند و عصبی خواهند شد. بدرفتاری کردن با کودکان خردسال می‌تواند از رشد مغزشان جلوگیری کند و پیامدهای دراز مدتی داشته باشد. خردسالانی که به آن‌ها ناسزا گفته می‌شود ممکن است دچار اضطراب و اختلالات خواب باشند و خردسالانی که به آن‌ها بی‌توجهی می‌شود نمرات کمتری در توانایی‌های شناختی، اجتماعی و عاطفی دریافت می‌کنند. به احتمال زیاد آن‌ها در زبان بیانی و دریافتی تأخیر خواهند داشت و در آزمون هوش نمرات پایینی می‌گیرند. همچنین کودکانی‌که از بدرفتاری رنج می‌برند در معرض خطر بیشتری قرار دارند که بعدها در زندگی‌شان خشونت را به‌کار برند.

اثرات آزار دادن و ناراحت کردن کودکان توسط والدین
وجود پدران و مادران عصبانی و آزار دهنده موجب می‌شود که فرزندان رشد عاطفی و اجتماعی بسیار پایینی داشته باشند. البته این والدین فکر می‌کنند که نگهداری کردن از فرزندانی که دچار این عارضه‌اند بسیار مشکل است و با کودکان دیگر تفاوت زیادی دارد. این‌گونه کودکان مشکلات رفتاری خود را با دعوا کردن، مشاجره کردن یا کتک زدن بروز می‌دهند و آنان در آمادگی شناختی برای ورود به مدرسه، توانایی کلامی و بلوغ روانی- اجتماعی نمرات پایینی دریافت می‌کنند.
کودکان بزرگتر که والدین آزار دهنده‌ای دارند مشکلات عاطفی و رفتاری عمیقی بروز می‌دهند. در حالی‌که والدینی که کودک را زیاد آزار می‌دهند و ناراحت می‌کنند موجب می‌شوند احساس حواسپرتی، آشفتگی و خصومت کودک در کلاس بیشتر شود. هر چقدر آزار دادن پدر و مادر در مراحل رشدی کودکان زود‌تر شروع شود بعدها در زندگی این کودکان، پیامدهای مسئله‌دار و بغرنج بیشتر قابل پیش‌بینی خواهد بود. بهتر است این والدین گاهی اوقات از کودکان خود دور شوند و برای کنار آمدن با استرس خود از ورزش منظم و معاشرت کردن با دیگران کمک بگیرند. والدین در رابطه‌ی خود با کودکشان تا حد زیادی از طریق عشق برانگیخته می‌شوند.
کودکان از والدین توقع عشق و مراقبت دارند، برای این منظور پدر و مادر دائماً می‌توانند کودکشان را در آغوش بگیرند یا به او بگویند «دوستت دارم» که این‌کار مخصوصاً برای کودکان خشمگین، اهل جر و بحث یا بدخلق می‌تواند اثربخش باشد. اما خردسالان رفتارهایی را که از پدر و مادر خود می‌بینند الگو قرار می‌دهند و به احتمال خیلی زیاد، آن را در بزرگسالی برای کودکان خود بروز می‌دهند. کودکانی‌که پدر و مادری مهربان و با عاطفه دارند در بزرگسالی حس امنیت بیشتری از زندگی خود به‌دست می‌آورند.

منبع: دایرة المعارف رفتار با کودک/ تألیف: استفن گاربر/ ترجمه: کامبیز هادی‌پور، شهرام ظریف
تهیه و تنظیم: مرضیه اسماعیلیان (کارشناس ارشد روانشناسی بالینی کودک و نوجوان)

اثرات بدرفتاری والدین بر کودکان
دسته بندی شده در:                    

فرستادن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.