انواع تنبیه‌ها
انواع تنبیه‌هایی که از سوی بسیاری از والدین مورد استفاده قرار می‌گیرد به 5 دسته‌ی کلی قابل تقسیم است. برخی از این تنبیه‌ها مؤثر بوده و باید به طور مکرر مورد استفاده قرار گیرد ولی برخی دیگر فاقد تأثیر است و باید در مواردی اندک و اتفاقی بدان پرداخت یا حتی‌الامکان از آن‌ها دوری جست.

از دست دادن امتیازات
در این روش، نوجوان به دلیل انجام ندادن کاری که از او خواسته شده است جریمه می‌شود و امتیازاتی را از دست می‌دهد؛ به عبارت دیگر هر رفتار خاص، بهای خاصی دارد که باید برای آن پرداخت گردد. هر نوع فعالیت، امتیاز یا کاری که برای نوجوان مهم باشد می‌توان به عنوان جریمه مورد استفاده قرار گیرد. مثالی را در مورد نوجوانی که به موقع به خانه باز نمی‌گردد عنوان می‌کنیم. پسر نوجوانی، هیچ‌گاه در ساعتی که قول داده به خانه برنمی‌گردد. باید به او گفت “قرار است ساعت 8 در خانه باشی، برای هر دقیقه‌ای که دیر کنی به همان نسبت فردا شب باید زودتر به خانه بیایی.” باید تعداد برخوردهای نوجوانی را که با والدین خود مشاجره می‌کند، طی هر روز یادداشت کرد و برای هر مرتبه‌ای که آن رفتار را مرتکب می‌شود 10 دقیقه از وقتی را که اجازه دارد به تماشای مسابقه‌ی فوتبال از تلویزیون بپردازد کاهش داد.
هنگامی که از شیوه‌ی تنبیه استفاده می‌کنید، چند نکته‌ی مهم را به خاطر داشته باشید:
نخست، باید به طور دقیق مشخص کنید که چه رفتاری چه جریمه‌ای دارد.
دوم، نوع امتیازی که فرزندتان به هنگام ارتکاب رفتار ناشایست از آن محروم می‌شود باید به طور دقیق مشخص باشد.
سوم، تنبیه باید با تشویق و جایزه همراه باشد تا مؤثر افتد.
چهارم، تنبیه نباید آن‌قدر سنگین باشد که فرزندتان به شما بدهکار شود و نتواند بدهی خود را پرداخت کند. به عنوان مثال، اگر به فرزندی که رفتاری ناشایست دارد بگویید هر بار که این رفتار را مرتکب شدی تا نیم ساعت نمی‌توانی تلویزیون تماشا کنی، ممکن است به دلیل دفعات زیادی که آن رفتار را مرتکب می‌شود، سراسر مدتی که در خانه است قادر به تماشای تلویزیون نباشد.

جلوگیری از فعالیت‌های مورد علاقه‌ی یک نوجوان (تنبیه تحریمی)
برای مؤثر بودن این نوع تنبیه، نوجوان باید سرگرم فعالیتی باشد که مورد علاقه‌ی اوست تا از طریق توقف آن فعالیت بتوان او را تنبیه کرد. با توجه به این‌که بعضی از بچه‌های امروزی دارای سرگرمی‌های مختلفی در اتاق خود هستند، محبوس کردن آن‌ها در اتاق جریمه‌ی مناسبی نیست. از سوی دیگر، به دلیل آن‌که نوجوانان مایلند تنها باشند، محبوس کردن آن‌ها در اتاق تنبیه مؤثر نخواهد بود.
برای افزودن برتأثیر این روش تنبیهی، باید چند نکته را به خاطر بسپارید:
نخست، شما باید به طور دقیق مشخص کنید که فرزندتان در ازای چه رفتاری تنبیه خواهد شد
دوم، باید از اخطار یا تذکر دادن نیز استفاده کنید. مثلاً، اگر یک بار دیگر فلان رفتار را مرتکب شوی، به فلان صورت تنبیه خواهی شد.
سوم، فرزند شما باید آگاه شود که تا چه مدت از یک فعالیت خاص محروم خواهد شد و برای پایان دادن به محرومیت چه کاری باید انجام دهد.
محروم کردن از یک فعالیت مورد علاقه باید به طور پیگیر اجرا شده و چندین بار تکرار شود تا رفتار یک فرد را تعدیل نماید. به کار بردن این تنبیه باید بدون هیجان و عصبانیت باشد و به عنوان یک روش کارآمد به آن توجه شود که اجرای آن نتیجه‌ای خاص را در پی خواهد داشت.

از دست دادن جایزه
وقتی برای انجام رفتاری جایزه‌ای تعیین کنیم و نوجوان نتواند به آن عمل کند، از جایزه هم خبری نخواهد بود.این خود نوعی تنبیه محسوب می‌شود.

تنبیه لفظی
داد زدن، ایراد گرفتن، غر زدن، نصیحت کردن و گفتن جملاتی که موجب خجالت و احساس گناه در فرزندتان شود، تنبیه لفظی نامیده می‌شوند.این نوع مجازات در مورد افراد بالغ مؤثر نیست زیرا آن‌ها عادت می‌کنند سخنان شما را نشنیده بگیرند، از یک گوش بشنوند و از گوش دیگر بیرون کنند.

تنبیه بدنی
کتک زدن، نیشگون گرفتن و سایر تنبیهات جسمی در این دسته قرار می‌گیرند تا نوجوان را از طریق ترساندن اورا کنترل کنند. با توجه به این‌که تنبیهات بسیاری وجود دارد، شما نباید از تنبیه بدنی استفاده کنید.
منبع: کلیدهای رفتار با نوجوانان / تألیف: دکتر دن فونتنل / ترجمه: مسعود حاجی زاده – اکرم قیطاسی
تهیه و تنظیم: مرضیه اسماعیلیان (کارشناس ارشد روانشناسی بالینی کودک و نوجوان)

انواع تنبیه‌

فرستادن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.