چگونه می‌توان والدینی خوش‌بین بود؟

بسیاری از والدین فقط از تنبیه برای برخورد با رفتار نوجوانان استفاده می‌کنند. منظور ما از تنبیه عبارت است از برخورد منفی با یک رفتار ناشایست. این برخورد منفی می‌تواند از فریاد کشیدن تا کتک زدن را در بر بگیرد. والدین اغلب در اثر بدرفتاری، اشتباه و کوتاهی‌های نوجوانان نگران می‌شوند. نشان دادن این نوع واکنش ممکن است به خاطر این باشد که ما بدین صورت رشد کرده‌ایم، یا این امر واکنش معمول در جامعه است و یا رفتار نوجوانان عامل ایجاد چنین واکنشی است. به هر حال این واکنش (نگران شدن) روی می‌دهد. اغلب کارشناسانی که در زمینه‌ی مدیریت رفتارها فعالیت دارند و والدین را در زمینه‌ی شیوه‌های مؤثر برخورد با رفتار نوجوانان راهنمایی می‌کنند،‌ در مورد برخورد مثبت (خوش‌بینی یا دیدن نقاط قوت) تأکید فراوان دارند. آن‌ها به والدین می‌گویند “سعی کنید توجه خود را از رفتارهای نادرست فرزندان‌تان به رفتارهای صحیح آن‌ها معطوف سازید”. والدین از این طریق می‌توانند مراقب واکنش‌های نادرست خود در برخورد با رفتارهای غلط فرزندان‌شان باشند. این برخورد مثبت و خوش‌بینانه نخست با استفاده از جایزه، تشویق و سایر نتایج مثبت عملی خواهد بود. تعیین کردن نوع جایزه و تشویق در مورد افراد بالغ بسیار سهل‌تر از سایر افراد است.

جایزه و تشویق باید در مورد هر فرد به طور مجزا مشخص شود زیرا مسائل مورد علاقه‌ی افراد با یکدیگر متفاوت است. والدین نباید سلیقه و ارزش‌های خود را در تعیین نوع جایزه و تشویق دخالت دهند و صرفاً باید به نیازها و علایق نوجوان توجه کنند.

 

انواع نتایج مثبت (پاداش)

جایزه می‌تواند شامل هر چیزی باشد که برای نوجوان اهمیت دارد، به عنوان مثال:

  • تشویق یا آزادتر گذاردن نوجوان برای فعالیت‌های فیزیکی. فعالیت‌های فیزیکی مورد علاقه‌ی هر نوجوان باید تعیین گردد، از جمله: شب‌ها کمی بیشتر بیدار ماندن، اوقاتی با دوستان سپری کردن، استفاده‌ی بیشتر از تلفن، رفتن به تئاتر یا سینما، موتور سواری، مسافرت تفریحی، کاستن از محدودیت‌ها، مثل یک فرد بالغ با او رفتار کردن، استفاده از رایانه.
  • تشویق با جوایز مادی. این جوایز شامل خریدن وسایلی است که مورد علاقه‌ی نوجوان می‌باشد. خرید لاستیک برای موتورسیکلت، خرید بازی جدید کامپیوتری، خرید آلبوم، لباس، لوازم ورزشی، قطعات یدکی برای دوچرخه و یا دادن پول توجیبی بیشتر.
  • چیزهایی که به طور معمول شما از فرزندتان می‌خواهید انجام دهد یا به او اجازه می‌دهید انجام دهد. این مورد با موارد یاد شده‌ی قبلی ارتباط مستقیم دارد. برخی والدین همه‌ی چیزها را برای فرزندشان تأمین می‌کنند و در واقع برای نفس کشیدن آن‌ها نیز پاداش می‌دهند. این والدین برای یافتن پاداش دچار مشکل می‌شوند زیرا هر چیزی بخواهند برای او فراهم کنند، در شرایط عادی آن را انجام داده‌اند. این والدین وظیفه‌ی خود می‌دانند که به نیازهای فرزندشان پاسخ دهند و آن‌را به داشتن رفتار مناسب ویا ترک کردن یک رفتار ناشایست مشروط نکنند، در حالی که اگر تأمین برخی از خواسته‌های فرزندشان را به تغییر یک رفتار خاص مشروط نمایند، نتیجه‌ی بهتری خواهند گرفت.
  • تشویق با جوایز اجتماعی. این نوع جایزه قدرتمندترین نوعی است که در اختیار والدین قرار دارد. این جایزه فاقد ارزش مادی ولی دارای ارزش معنوی است مثل تحسین کردن، احترام گذاردن و تأکید بر رفتارهای شایسته بیش از تأکید بر رفتارهای ناپسند. هر چند میزان برد و وسعت جوایز مادی و فعالیت فیزیکی در سنین بلوغ کاهش می‌یابد، اما از اهمیت جوایز معنوی کاسته نمی‌شود. جوایز اجتماعی می‌تواند شامل تحسین کردن، خوش‌برخورد بودن و اختصاص دادن وقت بیشتر به فرزندان باشد. به طور کلی، جوایز اجتماعی عبارت است از به رسمیت شناختن یک رفتار شایسته، مثلاً توجه به رفتارهای روزمره‌ای چون کمک کردن در کار منزل، مرتب کردن کمد لباس و به منزل آمدن در موعد مقرر. شما از طریق جوایز اجتماعی به فرزندتان می‌فهمانید چقدر از داشتن او خوشحال و راضی هستید. جوایز اجتماعی می‌توانند همراه با جوایز مادی و فیزیکی به‌کار روند تا برخورد مثبت شما با فرزندتان را تقویت نمایند.

کلیدواژه: نتایج مثبت پاداش، پاداش مادی، پاداش معنوی، پاداش اجتماعی

منبع: کلیدهای رفتار با نوجوانان / تألیف: دکتر دن فونتنل / ترجمه: مسعود حاجی زاده – اکرم قیطاسی

تهیه و تنظیم: مرضیه اسماعیلیان (کارشناس ارشد روانشناسی بالینی کودک و نوجوان)

 

 

چگونه می‌توان والدینی خوش‌بین بود؟

فرستادن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.